Maalstroom (2011)
transscription (in Dutch)

I. De onderzoeker

Wanneer een lichaam binnenkomt werk ik eerst oppervlakkig op een afstand, en kom daarna dichterbij en ga de diepte in. Het gaat meestal om lijken uit het recente verleden, in uitzonderlijke gevallen - zoals hier - zijn ze ouder, en in verdere staat van ontbinding. Aan in klei begraven lijken valt niet zoveel meer te onderzoeken, maar gemummificeerde veenlijken zoals deze, zien er nog relatief presentabel uit, dat komt door geringe blootstelling aan oxiderende lucht. Dit is, denk ik, een naar schatting tweeduizend jaar oud stoffelijk overschot van een jonge, Germaanse vrouw. De huid is bruinig door tannines, afkomstig van gehumificeerd plantaardig materiaal in het veen. Er is sprake geweest van een niet-natuurlijke doodsoorzaak, een paar van haar cervicale wervels zijn ontwricht. Waarschijnlijk is ze slachtoffer van een offerritueel, en bij het sacrale veen neergelegd. Er zijn helaas maar weinig lijken als deze bewaard gebleven. De meeste, van eh de bij de veenafgraving gevonden lijken raakten kwijt, of werden vermalen tot medicijnen.

II. De beleidsmaker

In het kader van het herstel van het veenkoloniaal erfgoed proberen we nu een middenweg te bewandelen tussen de situatie in het heden en het recente verleden. De verkeersader voor forenzen en vrachtverkeer - de N919 wordt momenteel heringericht en moet nu weer gaan concurreren met de waterwegen waarlangs vroeger het veentransport heeft plaatsgevonden.

III. De archivaris

Ik zit elke doordeweekse dag van negen tot vijf achter mijn bureau en kom nu veel minder bij de archiefkasten beneden bij ons in de kelder. Die files worden gedigitaliseerd. Ik hoef mijn lichaam niet meer veel te bewegen: bijna alles is nu gerubriceerd, in de database die we voor het Archief aanleggen. Ons dierbare gedeelde erfgoed ligt veilig in servers opgeborgen: allerhande teksten, beelden, geluiden, uit het nabije en verre verleden. Van die hypergelinkte flikkerende schermen openen en sluiten zich steeds weer voor me. Software update X, Sneltoets Z, Query zus en zo. Mijn handen, mijn schouders, wervels slijten voelbaar weg. Ik heb wel eens dat ik in de auto van mijn werk of 's nachts in mijn hoofd zit te malen, me verbeeld dat ik verstrengeld zit in die almaar voortdenderende datastroom, en al die minutieus door mij persoonlijk vastgelegde gegevens tegenkom. Wat verlang ik dan soms terug naar die tijd waarin we de dingen gewoon zijn beloop konden laten, als die tijd er ooit geweest is.